Հունգարիան կվերանայի Ռուսաստանի հետ համագործակցությունը «Պակշ» ատոմակայանի հարցում

Հունգարիայի նոր կառավարությունը կվերանայի երկրում միակ «Պակշ» ատոմակայանի ընդլայնման նախագծի ֆինանսավորումն ու իրականացման պայմանները: «Մեզ անհրաժեշտ է թափանցիկ միջուկային ռազմավարություն»,- խորհրդարանական լսումների ժամանակ հայտարարել է երկրի էկոնոմիկայի և էներգետիկայի նախարարի պաշտոնի թեկնածու Իշտվան Կապիտանը: Ըստ նրա՝ խոսքը վերաբերում է գաղտնի պայմանագրերին, որոնք նոր կառավարությունը դեռ պետք է ուսումնասիրի:

Նորընտիր վարչապետ Պետեր Մադյարն արդեն պատրաստակամություն է հայտնել վերանայելու «Պակշ-2» ատոմակայանի նախագծին վերաբերող բոլոր համաձայնագրերը: Նա նաև նշել է, որ նախագծի արժեքը կարող է չափազանցված լինել:

Ռուսական «Ռոսատոմ» պետական ատոմային կորպորացիայի հետ 2 գիգավատ հզորությամբ «Պակշ» ԱԷԿ-ի ընդլայնման մասին համաձայնագիրը կնքվել էր 2014 թվականին՝ առանց մրցույթի անցկացման: ԱԷԿ-ում նախատեսվում է կառուցել ռուսական երկու ջրաջրային էներգետիկ ռեակտոր՝ 12,5 մլրդ եվրո արժողությամբ։

Սակայն նախագծի իրականացումն այդ ժամանակից հետաձգվել է: 2024 թվականին նոյեմբերին ԱՄՆ վարչակազմը՝ դեմոկրատ Ջո Բայդենի գլխավորությամբ, պատժամիջոցներ էր սահմանել ռուսական մասնակցությամբ «Պակշ» ԱԷԿ-ի ընդլայնման դեմ, իսկ 2025 թվականի նոյեմբերին Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը դրանք չեղարկել է։ 2025 թվականի սեպտեմբերին էլ Եվրոպական դատարանն է չեղյալ հայտարարել Եվրոպական հանձնաժողովի 2017 թվականի թույլտվությունը, որը հնարավորություն էր տալիս Հունգարիային ֆինանսավորել ատոմակայանի ընդլայնման գործընթացը:  

Բուդապեշտից 100 կիլոմետր հեռու գտնվող «Պակշ» ատոմակայանը կառուցվել է խորհրդային տեխնոլոգիայով՝ 1980-ականներին։ Այն Հունգարիայի միակ ատոմակայանն է և արտադրում է երկրի էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 40 տոկոսը։